Yaşamış oldukları hayat koşullarının zorluğu, adeta kaderleri hükmüne gelmiş kronik yoksulluğa çare bulmak için, tek geçim kaynakları ‘‘yapay bir sınır’’ın ötesindeki akrabaları ile alışveriş olan Roboskililer, 11 yıl önce bir aralık gecesi vatandaşı oldukları devletin savaş uçakları tarafından bir katliama maruz kaldılar.

17’si çocuk olmak üzere büyük bir kısmı henüz ömrünün baharında olan tam 34 can, baba, evlat, eş, kardeş, sevgili yitirdiler. Ceset parçaları bembeyaz karların üzerine serpildi, haykırışlar dağları, vadileri doldurdu. Analar, oğulları için ‘‘evladımı ayaklarından tanıdım’’ dedi. Gencecik kızların çeyizleri sandıklarında, yürekleri ise buruk kaldı. Roboskililerin tek teselli kaynağı ise evlatlarının arkasında kalan hatıralar, üzerinde gözyaşı döktükleri mezarlar oldu.

Roboskililerin yaşadığı sadece bundan ibaret kalmadı elbet. Devlet, hesap vermek bir yana, Roboskililer için hep korkulu bir rüya olmaya devam etti. Roboskililer, yürüttükleri adalet mücadelesinde siyasi mercilerce hakaretlere uğradılar, tutuklandılar, adaletin peşinde koşarken cezalandırıldılar. Defalarca mahkeme ve TBMM’nin kapısına ‘‘adalet umudu’’ ile geldiler; fakat bu taleplerine hiç bir karşılık bulamadılar.

Bu süre içerisinde “adalet” beklediğimiz kurumlar Roboski’ye adaleti sağlamak bir yana, yaşanan katliamın üstünü örtmenin peşinde oldular. Katliamın üzerinden tam 11 yıl geçmesine rağmen, sorumluların halen bulunmamış, adaletin halen tecelli etmemiş olması, bize bu katliamın Ankara’nın karanlık dehlizlerinde unutulmaya veya unutturulmaya terk edildiğini göstermektedir. Bu durum, başta Roboskili aileler olmak üzere,  adalet talebinde olan tüm ehl-i vicdanın vicdanını yaralamaktadır. Roboski, insanlığın yüzünde kara bir leke olmaya devam etmektedir.

Yaralanmış olan adalet duygusunun onarılması ve devletin bir daha asla bu tarz katliamlara girişmemesi için, elbette yapılması gereken, katliama sebep olanların adalet önünde yargılanmasıdır.

Bizler Hak İnisiyatifi olarak;

• Roboski katliamının da bir parçası olduğu Kürt Sorununun çözümü için, ilgili tarafları tekrar müzakere masasına dönmeye çağırıyoruz.
• Roboski katliamına sebep olan sorumluların, adalet önüne çıkarılarak, yargılanmalarını istiyoruz.
• 11 yıldan beridir ‘‘katır sırtında taşınan ölüleri unutursak kalbimiz kurusun’’ diye verdiğimiz sözün gereği olarak, ‘‘Roboski’ye Adalet!’’ gelsin diyoruz. Roboskili ailelerin yaşadığı acıların ortağı olduğumuzu belirtiyoruz.
• ‘‘Küfür devam eder, ama zulüm devam etmez’’ diyerek, Roboskili ailelerin yaşadığı zulmün er veya geç cezasız kalmayacağını, yürüttükleri adalet mücadelesinin sahibi, şahidi ve destekçisi olduğumuzu ifade ediyoruz.
• Eğer adalet bu dünyada tecelli etmese bile, şahitliğimizi adl-i ilahi önünde, makeme-i kübrada, adalet-i mutlakanın tecellisi için yapacağımıza Roboskililere ve kamuoyuna söz veriyor, zalimler için yaşasın cehennem

Hak İnisiyatifi Derneği

Açık kaynaklardan edinilen bilgilere göre 20 yaşındaki Recep Hantaş isimli genç, 14 Nisan 2019 Pazar günü sabaha karşı 04.00 sularında Diyarbakır Sümerpark civarında polis tarafından açılan ateş sonucu başından vurularak yaşamını yitirmiştir. Olay yerinde yaşamını yitiren Hantaş’ın cenazesinin Dicle Üniversitesi’n kaldırıldığı ve öğle saatlerinde pols ablukası altında Yeniköy Mezarlığı’na defnedildiği, aile bireyleri dışında hiçkimsenin defin törenine katılmasına izin verilmediği de iddia edilmekte ve bu iddia basına yansıyan görüntülerle desteklenmektedir. Bir başka iddia da Hantaş vurulduğunda yanında bulunan bir kişinin polis tarafından gözaltına alındığı ve nereye götürüldüğüne dair bir açıklama yapılmadığı da iddialar arasında yer almaktadır.

Diyarbakır Valiliği’nin yaptığı açıklamada; Recep Hantaş ve beraberindeki R. Y. isimli kişinin yüzlerinin maskeli olduğunu ve polislerin üzerine doğru kaçarken yapılan dur ihtarına uymayan Recep Hantaş’ın vurulduğu ifade edilmektedir. Ayrıca 2 “personelin” Diyarbakır Başsavcılığı tarafından tutuklama talebiyle mahkemeye sevk edildiği ve idari tahkikat başlatıldığı bilgisi de paylaşılmıştır.

Bu cinayete ilişkin basına bilgi veren ağabey Efe Hantaş, polisin kendilerine “Recep Hantaş’ın arama listesinde olan biriyle görüştüğünü, operasyon yaptıklarını ve Recep’in burada yanlışlıkla öldürüldüğünü” söylediğini ancak bunun doğru olmadığını ve kardeşinin daha önce polis tarafından tehdit edildiğini söylemiştir.

HAK İnisiyatifi olarak “yargısız infaz” şüphesinin yüksek olduğu bu cinayeti kınıyor ve haksız yere öldürülmüş bir gencin cenazesinin alelacele ve polis ablukası altında defnedilmesinin defin törenine saygısızlık, keyfilik ve hukuksuzluk olduğunu düşünüyoruz. Valiliğin açıklamasında polisin üzerine yürüyen/koşan bir şüpheli neden belden aşağısına değil de baş bölgesine ateş ettiğine, aileye söylenen “yanlışlıkla vurduk” bilgisine ve ailenin açıkladığı tehdit iddiasına dair herhangi bir bilgi bulunmamaktadır. Bu belirsizlikler cinayetin bir “yargısız infaz” olduğu kanaatini ve cezasızlık politikasının burada da tekrar edilme riskinin yüksek olduğu kaygısını güçlendirmektedir. Ayrıca öldürülen Recep Hantaş hakkında sabıka kaydının paylaşılması “yanlışlıkla” işlendiği söylenen bu “yargısız infaz”ı haklı çıkarma çabası taşımaktadır.

Daha önce Şahin Öner, Kemal Kurkut ve benzer öldürülme olaylarında delillerin karartıldığını, kamuoyunun Valilik ve Emniyet tarafından gerçek dışı beyanlarla bilgilendirildiğini, cezasızlığın teşvik edildiğini hatırlatarak şeffaf, adil ve etkin bir soruşturma çağrısında bulunuyoruz. İddialar ve ailenin paylaştığı bilgiler ışığında Diyarbakır Valiliği ve Diyarbakır Emniyet Müdürlüğü’nü şüpheleri aydınlatmaya ve gereken soruşturmayı kamuoyunu tatmin edecek şekilde yürütmeye çağırıyoruz.

HAK İnisiyatifi Derneği Diyarbakır Temsilciliği

Ancak halkın bu beklentisi maalesef 14 Haziran 2018 tarihinde Şanlıurfa ilinin Suruç ilçesinde gerçekleşen ve 4 kişinin ölümü ile birçok kişinin yaralanmasıyla neticelenen olaylar nedeniyle akamete uğramıştır. Bu acı ve ağır vaka neticesinde siyasetin seçim sürecindeki atmosferi, istenmeyen olayların gelişimine potansiyel ortam oluşturmuştur. Hemen hatırlatmak isteriz ki; hiçbir seçim veya yarış insan yaşamından kıymetli olamaz ve insanın yaşam hakkıyla kıyaslanamaz.

Demokratik düzenin olmazsa olmaz koşullarından biri olan ve halkın yönetime doğrudan katılımını ve yönetimi belirlemesini sağlayan seçimlerin, seçime katılan tüm kesimlere yüklediği sorumluluklar vardır. Bu sorumlulukların başında, sağduyulu açıklamalar ve davranışlarla seçim atmosferinin gerginliklerden uzak bir şekilde yaşanmasını sağlamak gelmektedir. Bu sorumluluğun gereği olarak, Suruç ilçesinde yaşanan bu vahim olay neticesinde tarafları telkin edici ve gerginliği azaltıcı sağduyulu yaklaşımların tüm siyasi partiler ve ilgililerce gösterilmesi elzemdir. Diğer taraftan tüm kesimlerin de bu sağduyulu yaklaşımların gerçekleşmesini ve normalleşmeyi sağlayacak ortamların oluşmasına yardımcı olması gerekmektedir.

İşte bu nedenle, Diyarbakır ve Şanlıurfa illerinde bulunan sivil toplum kuruluşları olarak birlikte, Suruç ilçesinde gerçekleşen bu vakaları araştırmak, mevcut gerginliği azaltmak ve üstümüze düşen toplumsal görevi yerine getirmek amacıyla 17 Haziran 2018 Pazar günü Suruç ilçemizi ziyaret etme kararı almış bulunmaktayız.

Başta Suruç ilçesindeki vaka neticesinde hayatını kaybeden tüm yurttaşların kederli ailelerine ve sevenlerine başsağlığı dileklerimizi sunmakla birlikte, tüm siyasi partileri, tarafları ve ilgili herkesi sağduyulu açıklamalarda bulunmaya ve davranmaya davet ediyoruz. Muhtemel provokasyonların ve olası istenmeyen olayların ancak bu şekilde önüne geçilebileceğini önemle belirtiyoruz.

Enfal hareketi süresince 4.500 köy, ya zehirli gaz atılarak veya dozerlerle evler yıkılarak insansızlaştırıldı ve yaklaşık olarak 180.000 insan katledilmiştir. İnsanlık tarihine kara bir leke olarak düşen bu katliamların son halkası olan Halepçe’de, 16 Mart 1988 tarihinde Saddam Hüseyin yönetimindeki BAAS rejimi tarafından gerçekleştirilen kimyasal gaz bombardımanı sonrası çoğunluğunu çocuk ve kadınların oluşturduğu 6.357 kişi zehirlenerek ya da yanarak katledilmiş, 14.765 kişi ağır yaralanmıştır. Toplamda 43.753 kişinin ölümüne, 61.200 kişinin de sakat kalmasına sebep olan bu kimyasal saldırılar bütün dünya devletlerinin gözü önünde cereyan etmiş; BM, NATO, İslam Konferansı Örgütü ve Arap Birliği gibi kuruluşlar bu katliamlara seyirci kalmışlardır.

Birçok akademik araştırma sonucunda Halepçe’de kimyasal saldırıdan kaynaklı engelli doğum oranının Hiroşima ve Nagazaki’den 4-5 kat daha fazla olduğu belirtilmiştir. Bu durum Halepçe’deki barbarlığın hangi boyutlarda olduğunu göstermesi açısından dikkate değerdir.

Elbette Halepçe katliamının tek sorumlusu Saddam Hüseyin değildir. Batılı devletler Irak-İran Savaşı’nda Saddam’ı destekledikleri için bu katliamlara seyirci kalmış, hatta bu katliamlarda kullanılan kimyasal silahlar batılı ülkelerden temin edilmiş ve bölge ülkeleri de hem kimyasal maddelerin sevkiyatına destek olmuş hem de Batılı devletler gibi katliamlar karşısında suskun kalarak zımnen desteklemişlerdir. Bu zemini hazırlayanlar, kimyasal silahlar verenler ve daha sonrasında cinayetleri görmezlikten gelenler de bu zulme ortaktırlar ve en az Saddam Hüseyin kadar suçludurlar.

Ne yazık ki Halepçe katliamı bölgesel bir olay ve insanlık tarihindeki tek örnek değildir. Bu katliam Afrika’da siyahîlere, Amerika’da Kızılderililere ve Avustralya’da Aborjinlere karşı işlenen toplumsal cinayetlerin Kürtleri hedef alan uzantısıdır. Bu bağlamda; Halepçe’de yaşananları en doğru tanımlayacak olan tanım soykırımdır.

Belirtmeliyiz ki değişen diktatörlere, sınır ve şartlara rağmen; kimyasal silahların üretimi, silah pazarları, savaşlar, katliamlar, insanlık suçları devam ediyor. İnsanlık ailesinin yeni Halepçelerin, Hiroşimaların yaşanmaması için güçlü bir ses ortaya koymaları gerekmektedir.

Hak İnisiyatifi olarak; binlerce insanın yaşam hakkının vahşice ihlal edildiği Halepçe katliamının 30. yıldönümünde bir kez daha Halepçe özelinde insanlığa bu acıları yaşatanları kınıyoruz. Bu zulümde en önemli payın katliama seyirci kalan ya da lojistik destek veren devletlerin ve uluslararası kuruluşların olduklarını bir kez daha ifade ediyor, Halepçe kurbanlarına Allah’tan rahmet diliyoruz.

Halepçe’de işlenen bu katliamların bir soykırım olarak tanınması için başta Türkiye Cumhuriyeti Devleti olmak üzere; Birleşmiş Milletler, Avrupa Birliği, İslam Konferansı Örgütü, Arap Birliği ve diğer tüm uluslararası kurum ve kuruluşları sorumluluklarını yerine getirmeye çağırıyoruz.

HAK İNİSİYATİFİ – Diyarbekir

Kadınlar her devirde hak ihlalleriyle karşılaşıyorlar ve bu konuda yetkili merciler çözüm noktasında bir adım atmazken, kimi zaman da “cezasızlık” ile adeta ihlalcinin ödüllendirilmesine sebep oluyorlar. Kültürel altyapıdan ve dini argümanların geleneksel yorumları ile “meşrulaştırılan” kadına yönelik ayrımcı uygulamalar kadınları eğitim hayatlarından çalışma hayatlarına kadar pek çok alanda dezavantajlı hale getirmiştir.

Evlerinde, iş yerlerinde tecavüz, fiziksel-sözel taciz ve diğer fiziksel ve psikolojik şiddete maruz kalan kadınların sayısı endişe verici boyuttayken aynı zamanda kadınlara yönelik bu tutum sonucu olarak şiddetin en uç noktası olan yaşam hakkı ihlallerinin sayısının resmi rakamlara göre arttığını görmekteyiz.

Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformunun rakamlarına göre 2017’de 339 kadın, 2018’in başı itibariyle ise 76 kadın erkekler tarafından öldürülmüştür. Dünya Ekonomik Forumu’nun raporuna göre ise Türkiye, cinsiyet eşitsizliği uçurumunda 140 ülke arasında 2016 yılında 130’uncu sıradayken, 2017 yılında 131’inci sıraya geriledi. Aile içi şiddet, istismar, boşanma davalarında kadına verilen koruma kararının uygulanmaması konularına bir çözüm geliştirilmezken, hükümet politikalarının boşanma oranlarını düşürme odaklı olması kadınların hayatlarının ikinci plana atıldığını göstermektedir.

Bu konuda kadınların mücadeleleri sonucu elde ettikleri ve İstanbul Sözleşmesi (Kadınlara Yönelik Şiddet ve Ev İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye İlişkin Avrupa Konseyi Sözleşmesi) ve CEDAW (Kadına Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi) gibi sözleşmelerle teminat altına alınan hukuki kazanımların bağlayıcılığını hatırlatıyoruz.

Kadınlara karşı yapılan hak ihlallerinin her zaman peşinde olacağımızı, özelde kadın haklarının genelde de insan haklarının pazarlık ve politik malzeme konusu yapılamayacağını beyan ediyor, tüm dünya kadınlarının 8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü’nü kutluyoruz.

HAK İNİSİYATİFİ – Diyarbekir

Öğrenci Andı’nın “demokratikleşme paketi” kapsamında okullarda okunmasına son verildiği dönemde Başbakan ve şu anda Cumhurbaşkanı olan Recep Tayyip Erdoğan bu metnin kaldırılmasını “30’larda Hitler ve Stalin gibi toplumu formatlamak için bu tür uygulamalar yapılıyordu. Dünyanın hiçbir gelişmiş ülkesinde çocukların içtimaya dizildiği, ırkçı sloganlar okunan metinler göremezsiniz.” sözleriyle yorumlayıp desteklemiştir. Bu sözlerin, nasıl ki Andımız’ın okunmasına karşı söylenmesi gerekiyorsa aynı şekilde kitaplarda yer almasına karşı da söylenmesi tutarlılık gereğidir. Sonuç olarak metin aynı metindir ve bu defa çocuklara zorunlu ders kitaplarının içerisinde dayatılmaktadır.

Türkiye, Türk etnik kimliğiyle beraber, otuzu aşkın başka etnik kimliği barındıran, çok kimlikli ve çok kültürlü bir ülkedir. İlkokul kitaplarındaki öğrenci andında “Türküm” ile başlayan ve “varlığım Türk varlığına armağan olsun”, “Ey büyük Atatürk! Açtığın yolda, gösterdiğin hedefe durmadan yürüyeceğime ant içerim.” ve son olarak “Ne mutlu Türküm diyene!” şeklindeki ifadeler, Türkiye Cumhuriyeti’nin çok kimlikli, çok kültürlü yapısına zarar veren, toplumu tek tip olarak algılayn ve algılamak isteyen ifadelerdir. Bu metinde “Türk” ırkını esas alan, Türkiye’deki diğer etnik kimliği görmezden gelen hatta asimile sonucu doğurabilecek ifadeler olmakla birlikte ideolojik devlet algısını küçücük çocuklara dayatan tek tipçi ve ırkçı bir metindir.

Çocuklarımız ne Türklüğe ne de başka bir ırka varlıklarını armağan etme andını zorunlu olarak okutulan kitaplarında görmek mecburiyetinde bırakılmamalıdır. Çocuklarımız küçük yaşlardan itibaren bir ideolojinin kalıplarına sıkıştırılan insanlar olmaktan çıkarılmalıdır. Sonuç olarak; Türkiye’deki tüm etnik ve diğer kimliklerin özgürce var olma, farklı ırkların ve ideolojilerin kendilerine dayatılmadığı özgür bir ortamda eğitim görme hakkı olmalıdır.

Hak İnisiyatifi olarak; Cumhurbaşkanı’nın deyimiyle “30’larda Hitler ve Stalin gibi toplumu formatlamak için” icat edilmiş ve 2013 yılında öğrencilere okutma dayatmasına son verilen tek tipleştirici ve farklılıkları yok sayarak ideolojik nitelik taşıyan “Andımız” metninin ilkokul kitaplarından da kaldırılması için Milli Eğitim Bakanlığı ve hükümete çağrıda bulunuyoruz.

HAK İNİSİYATİFİ – Diyarbekir