Taha El Gazi 2014 yılından bu yana Türkiye’de yaşıyordu. Kendisi 2018 yılında vatandaşlığa kabul edilmiş, birçok mülteciye, göçmene destek olmuş değerli bir insan hakları aktivistidir.
Sınır dışı edilmeden birkaç gün önce de bir Özbek mültecinin hak mücadelesi davasına destek amacıyla bir basın toplantısındaydı.
Ve bugün bizler malesef ki Taha Elgazi için bir basın toplantısı düzenliyoruz.
Çünkü bu değerli insan uğruna hak mücadelesi verdiği diğer insanlar gibi hakları hiçe sayılarak vatandaşlıktan çıkarılmış ve sınır dışı edilmiştir. Üstelik sadece kendisi değil eşi de…
Sınır dışı edildikten hemen sonra telefonla katıldığı bir basın toplantısında süreci şöyle aktarmıştır;
“(16 Mayıs)Cuma günü, saat 21.30 sıralarında ben evde değildim. Eşim telefonla aradı. Evde üç polis var, seni istiyorlar dedi. Polislere telefonda neden geldiklerini sordum. Bu binadaki adres kaydını teyit etmek için yanıtını verdiler. Uzakta olduğumu, yarın karakol ya da muhtarlığa geleceğimi söyleyince, o zaman eşini gözaltına alırız dediler. Eşim de tüp bebek tedavisi gördüğü için kaygılandım ve tamam geliyorum dedim. Binaya daha varmadan beş sivil polis yanıma geldi ve beni sokaktan alıp Vatan’a(İstanbul Emniyet Müdürlüğü’ne) götürdüler. Üzerimde tahdit kodu olduğunu söylediler, provokatif eylemlere katılma… Ellerim arkadan bağlı, başım eğik videomu çektiler. Sonra beni Arnavutköy Geri Gönderme Merkezi’ne götürdüler. Sağlık kontrolünden sonra jandarma eşliğinde İstanbul dışına götürüldüm, nereye götürüldüğümü o an bilmiyordum. Rica ettim telefonla hem avukatıma hem de eşime haber verebildim, İzmir’e geldiğimizi söyledim. Sonra haber veremedim. Aydın’da Atatürk Devlet Hastanesi’ne getirildim. Yine sağlık raporu alındı ve Aydın Geri Gönderme Merkezi’ne getirildim. Sınır dışı edilene kadar iyi davrandılar. Bir süre sonra bana bir kişi 60 sayfalık bir dosya gösterdi bana ve ‘hakkında sınır dışı kararı çıktı’ dedi. Eşimin de aynı durumda olabileceğini söylediklerinde eşimin sağlık durumunu düşündüm ve Gönüllü Geri Dönüş Formu’na imza atmak istediğimi söyledim. Çünkü zaten sınır dışı edilmiştim.”

Taha Elgazi’ye yapılan bu uygulama; açık ki göçmenlerle dayanışma gösteren ve ırkçılıkla mücadele eden tüm hak savunucularına da gözdağı vermeyi hedeflemektedir.
Kendisi provakatif eylemlerde bulunma gerekçesiyle sınır dışı edilmiştir.
Bizler kendisini tanıyoruz. Herhangi bir provokatif eylemde bulunduğuna tanık olmadık. Kendisi insan hakları savunucusudur. Ezilenlerle, göçmenlerle dayanışan bir aktivisttir. Birçok demokratik inisiyatifin, siyasi partinin, hak temelli mücadele veren kurumun ve göçmen dayanışma ağlarının, platformlarının dostudur.

Taha Elgazi ile eşinin tüm hukuki hakları ve Türkiye’deki temel hakları çiğnenmektedir.

Gözaltı gerekçesi açıklanmamış, gözaltına alındığı yerden yüzlerce kilometre uzaklıktaki Aydın Geri Gönderme Merkezi’ne götürülerek ve idari tedbir kararı alınarak hukuki yardıma erişimi engellenmiş, vatandaşlık iptaline dair karar tebliğ edilmeksizin doğrudan sınır dışı işlemleri uygulanmış, itiraz ve yargı yolunu kullanmasına izin verilmemiş olması ciddi bir sorundur. Bu uygulamalar Anayasa ve Türkiye’nin tarafı olduğu sözleşmeler ile 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma kanununda güvence altına alınan Temel ilkelerle bağdaşmamaktadır.
Taha Elgazi’nin hukuka erişimi engellenmiş, haklarını kullanmasına imkan tanınmamıştır.

Bu yanlış uygulamadan bir an önce vaz geçilmelidir. Taha Elgazi’nin ve eşinin uzun yıllardır yaşadığı Türkiye’ye hemen geri dönmesi sağlanmalıdır.

Taha Elgazi’nin maruz kaldığı bu uygulamalar son yıllarda birçok göçmenin başına gelmiş, hakları hiçe sayılarak “gönüllü” olarak sınır dışı edilmiştir.

Göçmenlere ve mültecilere yönelik hak ihlallerine, geri gönderme merkezlerindeki hukuka erişimi engelleyen uygulamalara son verilmelidir.

İzmir Mülteci Dayanışma Platformu

Son dönemde İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın, TÜSİAD YİK Başkanı Mehmet Ömer Arif Aras hakkında ‘adil yargılamayı etkilemeye  teşebbüs’ ve ‘gerçeğe aykırı bilgiyi alenen yayma’ suçlarından başlattığı soruşturma, hukuki dayanaklara  dayanıyor olsa da, sürecin adil olup olmadığı sorusu gündeme gelmektedir. Soruşturma, yasal  çerçevede geçerli bir zemine sahip olabilir; ancak adaletin sağlanabilmesi, yalnızca yasal bir çerçeveye dayanmakla sınırlı değildir. Adaletin gerçekleşebilmesi için, yargının tarafsız ve bağımsız olması, her türlü siyasi ve düşünsel etkiden uzak durması gerekmektedir.

Yargı süreçlerinin adil işleyişi, halkın hukuka olan güvenini sağlar. Ancak, son yıllarda İstanbul Başsavcılığı’nın yürüttüğü soruşturma ve davalar, yalnızca belirli bir siyasi çizgideki figürleri hedef aldığını gözlemliyoruz, bu durum hukukun güvenilirliğini ve meşruiyetini sorgulatmaktadır. Bu tür soruşturmaların yalnızca muhalif siyasi aktörlerle sınırlı olması, toplumda adaletin herkese eşit şekilde uygulanmadığına dair derin bir endişelere yol açmaktadır.

Adaletin gerçek anlamda tesis edilebilmesi, yalnızca hukukun yazılı kurallarına dayalı değil, aynı zamanda toplumsal güvenin sağlanmasıyla mümkündür. Savcılıklar, kamu adına hareket etmekle yükümlü kurumlardır. Bu nedenle, yargı sürecinde yalnızca hukukun ihlaline yönelik değil, adaletin sağlanması adına da gerekli özeni göstermelidirler. Siyasi ve ideolojik yargılamalardan kaçınılmalı, hukukun temeli olan eşitlik ve tarafsızlık ilkesine sadık kalınmalıdır.

Toplum olarak, hukukun adil ve tarafsız işlemesi için çaba sarf etmek, yalnızca yasal süreçleri denetlemekle değil, aynı zamanda adaletin gerçekleşmesine olan katkıyı sağlamaktır. Soruşturmanın temeli, yalnızca açık bir tehdit ve hukuk düzenini bozan eylemler karşısında atılmalıdır. Bu süreçlerin şeffaf, hesap verebilir ve adil olması gerektiği unutulmamalıdır.

Adaletin sağlanması, toplumsal barışın ve huzurun teminatıdır. Bu sebeple, yargı organlarının tüm kararlarında hukukun ve adaletin temel ilkelerine sıkı sıkıya bağlı kalmaları, ülkemizin demokrasi ve hukuk devletinin güçlenmesine katkı sunacaktır. HAK İnisiyatifi, olarak TÜSİAD YİK Başkanı Mehmet Ömer Arif Aras hakkında tesis edilen soruşturmanın; savunduğumuz ortak değerlerden olan hukukun üstünlüğü ve adil bir yargı süreci ve toplumsal barışın sağlanmasına katkı sağlamadığını kamuoyuna deklare ederiz.

Osmanlı’dan bugüne devredilen, on milyonlarca insanın hayatını doğrudan etkileyen ve çözüm bekleyen çok boyutlu bir sorunla karşı karşıyayız. Kürt halkı yüzyıla varan bir süre boyunca yok sayılması nedeniyle ağır acılar yaşadı ve büyük bedeller ödedi. Hem diğer bölge ülkelerinde hem de Türkiye’de bu mesele uzun yıllardır demokrasi ve insan hakları ihlallerinin gerekçesi olarak öne sürüldü. Dolayısıyla, Kürt meselesinin “çözülmesi”, yalnızca farklı coğrafyalarda yaşayan ve milyonlarca fertten oluşan Kürt halkının doğal haklarına kavuşması anlamına gelmeyecek, Türkiye’nin ve bölgenin demokratikleşmesi açısından da ciddi bir moment oluşturacaktır.

Öte yandan, mevcut gelişmelerin uluslararası siyaset bağlamındaki yeni reel-politik koşulların bir dayatması niteliğinde olduğunu vurguluyoruz. Bugün yürütülen süreç, bir silahsızlanma unsurunu içerse de net bir çerçeveye sahip değildir. İsmi konmamış, yöntemi tanımlanmamış, muhatapları belirsiz bırakılmıştır. Bir yanda çözüm için müzakereler yapılırken, diğer yanda gözaltılar, tutuklamalar ve kayyum uygulamaları devam etmektedir. Bu tür uygulamalar, barışa giden yolu açmak yerine, sürecin güvenilirliğini halklar nezdinde sarsmakta, toplumsal barış umutlarını zayıflatmaktadır. Süreç, geniş toplumsal kesimlerin katılımıyla değil, çatışmanın tarafları arasındaki dar bir mutabakat arayışı çerçevesinde ilerlemektedir. Oysa, geçmiş deneyimler göstermektedir ki, toplumsal desteğe dayanmayan hiçbir girişim kalıcı ve sürdürülebilir olamaz.

ÖNERİLERİMİZ VE ÇAĞRIMIZ

1. Süreç, tüm toplumsal kesimlerin takip edebileceği ve dahil olabileceği bir şekilde yürütülmeli, kapalı kapılar ardında yürütülen bir pazarlık olmaktan çıkartılmalıdır. Sürecin aşamaları toplumun her kesimine anlatılmalı ve geniş bir toplumsal mutabakata dayandırılmalıdır. Sürecin toplumsallaşması için ülkenin doğusunda olduğu gibi batısında da güçlü bir farkındalık yaratılmalıdır.
2. Türkiye’de sivil toplumun yıllar içinde geliştirdiği deneyim ve birikim görmezden gelinmemeli, sivil toplum kuruluşlarının bağımsız ve özgür bir şekilde sürece katkı sunmaları önündeki her türlü engel kaldırılmalıdır.
3. Bahsi geçen toplumsal katılımın sağlanabilmesi ve yaşanan sürecin toplum tarafından özgür bir şekilde tartışılması, eleştirilmesi, ve değerlendirilmesi için gerekli güvenceler temin edilmelidir. Bu süreçteki en çarpıcı fikir ve kanaat açıklamalarının dahi ilerleyen günlerde bir suç konusu olarak kabul edilmemesi için ilgili düzenlemelerin yapılması gerekmektedir.
4. Yerel yönetimlere hukuk dışı müdahaleler son bulmalıdır. Kayyum uygulamaları, demokratik temsiliyet ilkesini zedelemekte, toplumda derin bir güvensizlik yaratmaktadır. Seçilmiş yöneticilere uygulanan idari yaptırımlar, hukuk çerçevesinde yeniden ele alınmalıdır. Kayyum atanan belediyeler, halk tarafından seçilmiş belediye meclislerine iade edilmelidir.
5. Anadilde eğitim hakkının sağlanması tartışmasız bir gerekliliktir. Bu temel hak, hiçbir pazarlığın konusu yapılmadan anayasal olarak tanınmalı ve hızla hayata geçirilmelidir. Yürütülen süreç sonucunda özellikle bireysel ve/veya kolektif temel hak ve özgürlüklerle ilgili mutabık kalınan hususların yasal ve anayasal güvenceye kavuşturulması büyük önem taşımaktadır.
6. Silah ve şiddetin siyasetin bir aracı olmaktan çıkması hayati önemdedir. Tüm taraflar, şiddet ve çatışma yöntemlerini kesin bir şekilde geride bırakarak bölgesel barışı bozacak hamlelerden kaçınmalı ve sivil siyaset alanında ilerleme konusunda kararlı bir duruş sergilemelidir.
7. İslami kimliği benimseyen özgür ve bağımsız toplumsal kesimlerin bu süreçte inançlarından kaynaklanan özel bir sorumluluğu vardır. Bu kesimler mevcut sürecin toplumsallaştırılmasında ve tüm olası sorunlara rağmen istikrarla sürdürülmesinde baskı unsuru olarak inisiyatif almalı ve adil şahitlik görevini yerine getirmelidir.

TARİHİ BİR DÖNEMEÇTEYİZ!

Önümüzdeki uzun yılları şekillendirme imkanına sahip tarihi bir eşikteyiz. Çözüm ve barış süreci, belirsizliklerle yürütülemez; toplumsal irade yok sayılarak ilerletilemez. Kürt meselesini sonlandırmak için çatışan taraflar arasında ulaşılacak bir anlaşma gerekli olsa da yetersizdir. Toplumsal bir barış ikliminin hayata geçirilebilmesi için, kamuoyunun önünde şeffaf biçimde yürütülen ve ilgili tüm siyasi ve sivil aktörlerin özgürce katılım sağlayabileceği bir toplumsal mutabakatın tesisi gerekmektedir. Tüm şerh ve endişelerimize rağmen bu yüz yıllık sorunun onurlu bir barışla çözülmesine yönelik güncel adımları ciddiyetle karşıladığımızı belirtiyor, kalıcı ve gerçek bir barışın toplumsal katılım, temel hak ve özgürlükler ve demokrasiyle mümkün olduğunu vurguluyoruz.

Hak İnisiyatifi Derneği ‘nin de  aralarında bulunduğu 10 uluslararası ve yerel sivil toplum örgütü, Meclis ve Cumhurbaşkanlığı seçimi öncesinde Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin ikinci büyük muhalefet partisinin tasfiyesine yönelik mevcut çabaların siyasi partilerin kapatılmasına yönelik son derece sorunlu uygulamaların en son örneği olduğunu belirtti. Geçmiş uygulamalar, örgütlenme, toplanma ve ifade özgürlükleri ile seçmenlerin arzu ettikleri temsilcileri seçme hakkı da dahil olmak üzere serbest ve adil seçim haklarını ihlal etmişti.

Anayasa Mahkemesi’nden, mecliste 56 milletvekili bulunan bir siyasi parti olan Halkların Demokratik Partisi HDP’nin kapatılmasına karar vermesi talep ediliyor. Siyasi parti aleyhindeki iddianame ile, 451 siyasetçi ve parti üyesinin beş yıllık bir süre boyunca örgütlü siyasi faaliyetten ve siyasi parti üyeliğinden yasaklanması ile partinin malvarlığına el konulması talep ediliyor. 5 Ocak tarihinde Anayasa Mahkemesi, partinin meclisteki siyasi parti gruplarının almaya hak kazandığı hazine desteğini içeren banka hesaplarının geçici olarak bloke edilmesine ilişkin Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının tedbir talebini kabul etti. 10 Ocak’ta Başsavcı, Anayasa Mahkemesi’ne parti aleyhindeki davaya ilişkin sözlü beyanlarda bulunacak. HDP, Başsavcının beyanlarına karşı sonraki bir tarihe kadar savunmalarını sunduktan sonra, Mahkeme müzakere için toplanarak nihai bir karar verecek.

11 Ekim 2022 tarihinde 10 sivil toplum örgütü, siyasi partilerin keyfi olarak kapatılmasının çok sayıda hak ihlaline sebebiyet verdiğini savunarak Anayasa Mahkemesi’ne bir üçüncü taraf görüşü sundular.

Görüşü sunan sivil toplum örgütleri arasındaki Türkiye İnsan Hakları Davalarına Destek Projesi’nden Philip Leach, ”Uluslararası hukuk, örgütlenme, ifade özgürlüğü ve barışçıl toplanma özgürlüğü çerçevesinde siyasi partilerin haklarını güvence altına almakta, her vatandaşın kamusal faaliyetlerin yürütülmesine katılma, seçme ve seçilme haklarını demokrasinin temel ilkeleri olarak ele almaktadır. Halkların Demokratik Partisi’nin kapatılma ihtimaline ilişkin olarak Türkiye’de Anayasa Mahkemesi’nde görülen dava, mahkemenin uluslararası hukuka uyup uymayacağı ve demokratik normlara saygı gösterip göstermeyeceği konusunda temel bir test niteliği taşımaktadır. Bir siyasi partiyi zorunlu gerekçeler olmadan kapatmak çok sayıda hak ihlaline sebebiyet verir ve bu aynı zamanda demokrasiye yönelik bir saldırıdır” dedi.

Anayasa Mahkemesi’nde görülen dava, 7 Haziran 2021 tarihli ve 834 sayfalık bir iddianameye dayanıyor. İddianamede HDP’nin faaliyetlerinin yasadışı silahlı Kürdistan İşçi Partisi/Kürdistan Topluluklar Birliği’nin (PKK/KCK) amaçları doğrultusunda yürütüldüğü iddia ediliyor. İddianameye göre, PKK/KCK ile HDP’nin faaliyetleri arasında “organik” bir bağ bulunuyor. Savcı bu faaliyetlerin “Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne .. aykırı” şekilde bölücülüğü desteklediğini ve Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 68/4. maddesi ile Siyasi Partiler Kanunu’ndaki hükümleri ihlal ettiğini iddia ediyor. İddianame, parti üyelerini ve alt organlarını bu nitelikteki suçların işlenmesine iştirak etmekle, bu suçları işlemeye teşvik etmekle veya bu suçları ve işleyenleri övmekle suçluyor.

Sivil toplum örgütleri, üçüncü taraf görüşlerinde HDP aleyhindeki davanın Türkiye’nin siyasi parti kapatmalarına ilişkin uzun geçmişi bağlamında değerlendirilmesi gerektiğini, bu geçmişin Avrupa Konseyi’nin üyesi olan diğer ülkelerden önemli ölçüde farklılaştığını ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin defaatle ihlal edildiğinin tespit edildiğini savunmuştur.

Türkiye’nin Anayasa Mahkemesi, 1982’den bu yana incelediği 40 davada 19 ayrı siyasi partinin kapatılmasına karar verdi. Kapatılan partilerin çoğu Türkiye’deki Kürtlerin haklarını savunan partiler ile solcu partilerdi. Geniş ve belirsiz niteliğe sahip “devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne .. aykırı” hareket etme yasağı ise başlıca isnadı oluşturmuştu. Eşit şekilde belirsizliğe sahip “demokratik ve laik cumhuriyetin ilkelerine .. aykırı” faaliyet gösterme gerekçesiyle ise üç parti kapatıldı. 2008 yılında, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Adalet ve Kalkınma Partisi’nin kendisi de bu gerekçeyle kapatılmaktan zorlukla kurtulabildi.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Türkiye’ye ilişkin olarak, incelediği yedi davanın altısında siyasi parti kapatma kararlarının Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ni ihlal ettiğini tespit etti.

AİHM, temelde bu davalardaki kararlarıyla geliştirdiği içtihadında siyasi partilerin kısıtlanması ya da kapatılmasına yönelik tedbirlerin istisnai ve olağandışı olduğuna hükmetti. Mahkeme’nin, bir siyasi parti kapatma kararının Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ile uyumlululuğunun incelenmesine ilişkin kriterlerinin üç unsuru bulunmaktadır. Mahkeme, kapatmanın yasal bir dayanağa sahip olup olmadığını, meşru bir amacı olup olmadığını, demokratik toplumda gerekli ve orantılı olup olmadığını incelemektedir.

Sivil toplum örgütleri sundukları görüşte, Kürtlerin haklarını savunan partilere ilişkin AİHM’e gönderilen davaların tümünde, Mahkemenin, halkların kendi kaderini tayin hakkının tanınmasını, Kürtçe diline ilişkin hakların veya Kürt kimliğinin tanınmasını barışçıl şekilde savunmanın kendi başına demokrasinin temel ilkelerine aykırı olmadığına, siyasi parti kapatmanın örgütlenme özgürlüğünü ihlal ettiğine karar verdiğini vurgulamışlardır. AİHM, siyasi partilerin kapatılmasının birçok durumda “acil bir toplumsal ihtiyacı” karşıladığının söylenemeyeceğini tespit etmiştir.

STK’lar görüşlerinde ayrıca AİHM’in HDP’lilerle ilgili davalarda yakın tarihlerdeki tespitlerini, ceza yargılamalarının siyasi rakip olarak algılananlar ve hükümeti eleştirenleri susturmak için kötüye kullanıldığına ilişkin uygulamaları ve Türkiye hükümetinin yargıya sistematik olarak müdahale ettiğine dair delilleri incelemektedir.

Anayasa Mahkemesi’ne üçüncü taraf müdahalesini sunan STK’lar şunlardır:

ARTICLE 19,

Özgürlük İçin Hukukçular Derneği (ÖHD),

Dünyada Demokrasi ve İnsan Hakları için Avrupalı Hukukçular Birliği (ELDH),

Avrupalı Demokrat Avukatlar (AED),

İnsan Hakları Derneği (İHD),

İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW),

Uluslararası Hukukçular Komisyonu (ICJ),

Uluslararası İnsan Hakları Federasyonu (FIDH),

Hak İnisiyatifi Derneği ve Türkiye İnsan Hakları Davalarına Destek Projesi (TLSP).

Eşit Haklar İçin İzleme Derneği

Hak İnisiyatifi Derneği – İnsan Hakları Derneği

İnsan Hakları Gündemi Derneği

Yurttaşlık Derneği

GÖZLEMLERİMİZ:

Basında yer alan haberler üzerine, 25 STK.nın bileşeni olduğu  İzmir Mülteci Dayanışma Platformu gönüllüleri  ile birlikte, Karaburun Belediyesine ait boş ve metruk düğün salonuna,  yerinde tespit ve basın açıklaması yapmak üzere  geldik. Yerinde tespitte, basında yer alan haberlerdeki mekan  heyetimizce gezildi. Girişten 10 basamak ile çıkılan bir yükseklikteki teras olduğu, iki adet tuvaletin olduğu, bir kapalı odanın yer aldığı ve bunların önündeki teras kısmının üzerinin açık olduğu görüldü. Bu terasın bir kısmında demir korkuluklar yapıldığı ve muhtemelen güneşten korunmak için üzerinin kapatılabileceği  gözlemlendi. Bir tarafında bazı yataklar ve çokça BM. Logoları olan battaniyeler ve bir kısım yere açmak için naylon örtüler görüldü.

Mahallinde bulunan vatandaşlar ve ulaşılabilen yetkililer ile görüşmeye geçildi. Öncelikle alt kattaki bir şahıs  ile görüşüldü. Bu şahıs, sığınmacıların bir süreden beri geldiğini ve yukarıda açık alanda kaldıklarını, sonra götürüldüklerini söyledi.

Karaburun merkezde bulunan kafeye gidildi. Burada bir toplantıda bulunan Karaburun Belediye Başkanı İlkay Girgin Erdoğan’a bu konu soruldu. Kendisi, ilçe halkının da bu durumdan muzdarip olduğunu, aslında sığınmacıların Jandarmaya ait daha uygun mekanlarda tutulmasının uygun olacağını ancak belediyeye ait bu düğün salonunda tutulduklarını, buranın koşullarının insani olmadığını, demir korkulukların bu şahıslar güneş altında kalmasın diye Belediye tarafından yapıldığını, hijyen konusunda da destek olduklarını, ancak bu konuda yetki ve imkanlarının olmadığını, muhatabın Göç idaresi olduğunu söylemiştir.

Görüştüğümüz bazı yetkililer, burada sığınmacıların bir günde resmi işlemlerinin bittiğini ancak Göç İdaresinin sevki geciktirdiğini, İOM ve ASAM isimli STK.ların yemek konusunu sağladıklarını belirtmişlerdir.

Sığınmacıların yemeklerini temin eden lokantacı ile görüşüldü. Bunlara günlük 20,00 TL.lik iki öğün yemek verdiklerini, bazen kalanların 20 kişi olduğunu ancak iki üç gün 350 kişiye yemek çıkarmak durumunda kaldıklarınıı söyledi. Bu olay 4 yıldan beri devam etmektedir, ancak son yılda İzmir Göç İdaresinin Geri Gönderme Merkezinde yer sıkıntısı olduğu için yığılma olmaktadır, dedi.

BASIN AÇIKLAMAMIZ:

SIĞINMACILARIN TUTUKLU MUAMELESİ GÖRMESİ KABUL EDİLEMEZ.

Ortadoğu’da  ve dünyada yaşanan savaş ve katliamlar nedeniyle Türkiye’ye gelen mülteciler, Yunan adalarına geçmek üzere Ege sahillerine yönelmeye devam etmektedir.  İzmir’in Karaburun ilçesi de deniz yolu ile Yunanistan’a geçiş noktasında olması nedeniyle mültecilerin tehlikeli yolculuklarında güzergâh olarak kullandıkları ilçelerden birisidir. Botlarla Yunanistan’a geçtikten sonra geri itilerek yeniden Karaburun kıyılarına gönderilen mülteciler,  belediyeye ait eski düğün salonunun çatısında kilit altında tutulmaktadır.

Yukarıda gözlemlerimizde anlattığımız koşullar nazara alındığında, Anayasanın  19.maddesinde düzenlenen kişi özgürlüğü ve güvenliği  hakkı, yine tutulma koşulları sebebiyle Anayasanın 17.maddesinde düzenlenmiş işkence yasağı  ihlal edilmekte, hiçbir suçu olmayan ve içinde çocukların da olduğu sığınmacılara yasalara ve uluslararası sözleşmelere aykırı olarak suçlu muamelesi yapılmakta, insani olmayan koşullarda tutulmaktadırlar.

İltica temel insan haklarındandır. Bu keyfi ve hukuksuz muameleden derhal vazgeçilmesini , bu uygulamaya sebep olan Kamu Görevlileri hakkında acilen yasal işlem yapılmasını talep ediyor, 25 STK nın bileşeni olduğu, İzmir Mülteci Dayanışma Platformu olarak konunun takipçisi olacağımızı Kamuoyuna bildiriyoruz.24.09.2022

İzmir Mülteci Dayanışma Platformu

Bu katliam insancıl hukukta sivillerin korunması ile ilgili temel ilkelerin korunması gerektiğini bir kez daha ortaya çıkarmıştır. Bu bağlamda, insancıl hukukun özünde yer alan Cenevre Sözleşmelerinin ortak 3. maddesi hükümlerini yeniden hatırlatmak isteriz. “Bir silahlı çatışma durumunda çatışmanın tüm tarafları, devlet olsun ya da olmasın, uluslararası insancıl hukuk kurallarına bağlıdır ve bu kurallara uyması gerekmektedir.” “Çatışma tarafları, sivil halkı korumak amacıyla, her zaman sivil halk ve savaşçılar arasında ayrım gözetecektir. Ne sivil nüfus ne de sivil kişiler saldırı hedefi olmayacaktır.”

Türkiye’nin hala taraf olmadığı Uluslararası Ceza Mahkemesi’ni kuran Roma Statüsünün savaş suçlarını düzenleyen 8.maddesinde de sıklıkla atıf yapılan bu ilkeye göre, savaşan tarafların statülerinden bağımsız olarak sivillerin zarar görmemeleri hedeflenmektedir.

Gerçekleşen elim saldırı sonrasında Irak Cumhuriyeti’nin resmi açıklamasını ve Türkiye’yi Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’ne şikâyetini de takip ediyoruz. Mağdurların etnik kökeninin bu olayda farklı olmasının Irak Hükümeti üzerinde yarattığı hassasiyeti de gözlemliyoruz. Failin ya da mağdurların milliyeti ve etnik kökeninden bağımsız olarak, her insanın yaşam hakkının savunulması ilkesinden hareketle, olayın Roboski katliamı gibi benzerlerinden farklı olarak, tüm taraflarca dikkat ve hassasiyetle ele alınması, etkili bir soruşturma ve kovuşturma süreçleri işletilerek, sonuçların şeffaf bir biçimde kamuoyu ile paylaşılarak sorumluların hesap vermesi sağlanmalıdır.

Türkiye’den bu olaya ilk demokratik tepkiyi veren ve ifade özgürlüklerini kullanan Diyarbakır Barosu’yla diğer bölge barolarına ve bu doğrultuda düşünen herkese yönelen linççi nefret söylemlerini de kınıyoruz.

Bu saldırıyı çevreleyen koşulları ortaya çıkarmak ve hesap verebilirliği sağlamak için olayla ilgili hızlı ve kapsamlı bir soruşturma yapılması aciliyetini korumaktadır. Uluslararası camiayı başka sivillere zarar gelmesini önlemek açısından bağımsız bir soruşturma heyetinin kurulması ve faillerin ortaya çıkarılması için işbirliği yapmaya, Birleşmiş Milletleri ise olayı araştıracak bir misyon oluşturmaya davet ediyoruz.

İnsan Hakları Ortak Platformu

Azınlık vakıfları bir bütündür ve bütün vakıflar o toplumların tamamına aittir, istisna yapılamaz.  Zaten 5737 No’lu Vakıflar Yasasında da belirtildiği gibi vakıf yöneticilerinin seçim ve usul esasları TEK bir yönetmelikle belirlenir. İdare bu kurumları istediği gibi ayıramaz, yasal olarak da istisna getiremez. İdarenin azınlık kurumlarını kafasına göre bölme/ayırma gibi bir tasarrufu olamaz.
Yeni yönetmelik özellikle İstanbul’daki vakıflar için yeni bir güçlük daha getirmiştir; vakıf seçimleri için milletvekili seçimlerini esas alan “bölgesel seçim sistemi” getirilmiştir ve seçmenler ve seçilecekler için de seçim tarihi itibarıyla en az altı aydan beri seçim çevresinde ikamet etme şartı aranmaktadır. Nüfusları zaten az olan azınlık toplumları için o seçim bölgesinde en az altı ay yaşamış olma şartı en azından düşüncesizlik veya kötü niyetliliktir. Yönetmeliğe göre İstanbul ili dışındaki cemaat vakıfları, gerekçelerini hazırlayarak seçim çevresi değişikliği talebinde bulunabilirler. Ancak bu değişiklik ve talepler de bütün diğer koşullarda olduğu gibi yine Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından incelenerek karara bağlanacaktır.
Bütün bu çerçeve içinde ve yönetmelikte yer alan diğer kısıtlayıcı hükümler göz önüne alındığında, bu yönetmelik iptal edilmeli ve azınlık toplumlarıyla istişare edilerek yeniden ve çağdaş ihtiyaçları göz önüne alınarak demokratik seçimleri mümkün kılan yeni bir yönetmelik hazırlanmalıdır.
Türkiye Avrupa Konseyi’nin Ulusal Azınlıkların Korunmasına dair Çerçeve Sözleşmesini bir an önce imzalamalıdır.
Eşit Haklar İçin İzleme Derneği- Hak İnisiyatifi Derneği – İnsan Hakları Derneği –İnsan Hakları Gündemi Derneği – Yurttaşlık Derneği
[1] https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2022/06/20220618-9.htm

Türkiye İnsan Hakları Vakfı İzmir Temsilciliği
İnsan Hakları Derneği İzmir Şubesi